Alpkan Koç
Aysel YÜCEL
[email protected]
Türkiye limanlarında yük trafiğinde sanayideki daralmanın etkileri derinleşiyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre, ekim ayında limanlarda elleçlenen yük bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 3,6 azalarak 45 milyon 225 bin tona geriledi. Yaşanan bu düşüşte, sanayi üretimi ve hammadde talebindeki yavaşlamaya paralel olarak ithalat yükünde görülen yüzde 16,1’lik geri çekilme belirleyici oldu. Ekimde ithalat yükü 19,57 milyon tonda kalırken, ihracat yükleri yüzde 0,5 ile yataya yakın seyrederek 11,44 milyon ton oldu. Aynı ayda limanları ayakta tutan kabotaj taşımaları yüzde 18,0 artışla 7,32 milyon tona, transit yükler ise yüzde 17,6 yükselişle 6,89 milyon tona ulaştı.
Bakanlığın Ocak-Ekim 2026 dönemine ilişkin toplu verileri ise yıl genelindeki tabloyu netleştirdi. 10 aylık dönemde dış ticaret hacmi yüzde 5,3 artarak 523,6 milyar dolardan 551,3 milyar dolara yükselirken, limanlarda elleçlenen yük yalnızca yüzde 0,2 (889 bin ton) artışla 457,4 milyon tona çıkabildi. Ocak-Ekim döneminde ihracat yükleri yüzde 5,1 (6,16 milyon ton) azalarak 119,9 milyon tondan 113,7 milyon tona, ithalat yükleri ise yüzde 3,2 (7,18 milyon ton) düşüşle 222,7 milyon tondan 215,5 milyon tona geriledi ve dış ticaret yüklerindeki toplam kayıp 13,35 milyon tonu buldu. Buna karşılık kabotaj taşımaları yüzde 17,5 (9,97 milyon ton) sıçrayarak 66,92 milyon tona, transit yükler ise yüzde 7,5 (4,27 milyon ton) artışla 61,19 milyon tona ulaştı.
Otomotiv ve Ro-Ro’daki daralma hızlandı
Yük grupları ve kargo tipleri verileri, sanayi ve otomotiv pazarındaki daralmanın limanlara yansımasını ortaya koydu. 10 aylık dönemde araç yükü yüzde 4,4 (456 bin ton) azalarak 9,91milyon tona geriledi. Avrupa hattındaki karayolu taşımacılığında süregelen vize sorunları ve kamyon/şoför tedarikindeki sıkıntıların da baskıladığı Ro-Ro hatlarında taşınan TIR, çekici ve treyler sayısı yüzde 3,9 düşüşle 576 bin 953 adede inerken, otomobil ve diğer araç grubunda yüzde 18,8’lik daralma yaşandı ve taşınan araç sayısı 1 milyon 838 binden 1 milyon 493 bine düştü.
Karada artan yakıt maliyeti, kabotaja rekor kırdırıyor
TÜRKLİM Başkanı Hamdi Erçelik, geçen yıl 69,7 milyon ton yükün elleçlendiği kabotaj hattında bu yılsonunda 74,8 milyon tona ulaşılarak yeni bir rekor kırılmasının beklendiğini açıkladı. Boş konteyner hareketliliği ve feribot hatlarındaki yük artışının kabotaj hacmini desteklediğini belirten Erçelik, “Bunun temel nedeni karayolu ve demiryolunun maliyet olarak yüksek kalması ve dış ticaret hacmindeki düşüşe paralel liman kapasitelerinde daha fazla kabotaj için imkan yaratılabilmesi. Gelecek için akaryakıt fiyatlarının yüksek seyredeceği beklentisi kara ve demiryoluna alternatif olarak kabotaj tarafında pay artışı trendinin süreceğine işaret ediyor.”
