Alpkan Koç
Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD), İzmir’in ekonomik geleceği ve işgücü piyasasının dönüşümünü ele alan “Yaratıcı Yıkım Sürecinde İzmir: Üçüz Dönüşüm Çağında İşgücü, Beceriler ve Yeni Fırsatlar” başlıklı raporunu açıkladı. EGİAD Think Tank bünyesinde hazırlanan araştırmada, teknolojik ve toplumsal değişimin üretim, istihdam ve sektörlerin ihtiyaç duyduğu beceriler üzerindeki etkileri değerlendirildi.
Rapora göre, 2024 yılında İzmir’de 15-24 yaş grubundaki işsizlik oranı yüzde 21,3 olurken Türkiye ortalaması yüzde 16’da kaldı. İzmir’de gençlerin işgücüne katılım oranının yüzde 52 ile ülke ortalamasının üzerinde olması, çalışma isteğine rağmen istihdama erişimde sorun yaşandığını ortaya koydu.
Araştırmada, işgücü piyasasının temel sorunlarından birinin yalnızca nitelikli çalışan eksikliği olmadığı, mevcut becerilerle sektörlerin değişen ihtiyaçları arasındaki uyumsuzluğun da belirleyici olduğu vurgulandı. İşverenlerin uygun çalışan bulmakta, iş arayanların ise kendilerine uygun işe erişmekte zorlanmasının aynı yapısal sorunun iki yönünü oluşturduğu belirtildi.
İşler değişiyor, beceri ihtiyacı artıyor
Raporda, İzmir’in imalat sanayi, ticaret, ulaştırma ve depolama ile konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörlerinde işlerin tamamen ortadan kalkmasından çok, görev tanımlarının ve ihtiyaç duyulan becerilerin değiştiğine dikkat çekildi. Giyim ve gıda imalatı ile kara taşımacılığında yeniden beceri kazanma ihtiyacının öne çıktığı kaydedildi.
Otomasyon, dijital takip, kalite kontrol, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir lojistik, önemi artan yetkinlikler arasında sıralandı. Araştırmada, işletmelerin yeni çalışan istihdamının yanı sıra mevcut çalışanlarının becerilerini güncellemesi ve gelecekteki insan kaynağı ihtiyacını öngörmesi gerektiği ifade edildi.
EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, İzmir’in genel bir beceri yetersizliğinden çok, sektörler arasında farklılaşan uyum ve fırsatlara erişim sorunuyla karşı karşıya olduğunu söyledi. Özhelvacı, “Yaratıcı yıkım, yalnızca ortadan kalkan işler ve meslekler demek değildir. Aynı zamanda yeni sektörler, yeni beceriler, yeni girişimler ve yeni fırsatlar demektir” dedi.
Altı politika önerisi
Raporda, İzmir’in dijital, yeşil ve toplumsal dönüşüm sürecini istihdam fırsatlarına dönüştürmesi için altı politika alanı önerildi. Bunlar arasında beceri ihtiyaçlarını izleyen bir sistem kurulması, sektörlere özel beceri dönüşüm programları hazırlanması, gençlerin ilk iş deneyiminin desteklenmesi ve bireylerin yetkinliklerini görünür kılacak Dijital Beceri Pasaportu oluşturulması yer aldı.
İşletmelerin çalışanlarının beceri profillerini belirlemesi ve uygulamalı öğrenme programlarını yaygınlaştırması da öneriler arasında sıralandı. Ayrıca kamu, özel sektör, üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum arasında kalıcı iş birliği mekanizmalarının geliştirilmesi istendi.
Özhelvacı, raporun bulgularını ve politika önerilerini ulusal ve yerel düzeyde karar vericilere taşıyacaklarını belirterek, 3-4 Kasım tarihlerinde Ankara’da ilgili kurumlarla görüşmeler gerçekleştirmeyi planladıklarını açıkladı. İzmir’de de yerel yönetimler, kamu kurumları, meslek kuruluşları ve üniversitelerle iş birliğinin geliştirilmesinin hedeflendiğini kaydetti.
