Alpkan Koç
Hamide HANGÜL
Türkiye’de evlilikler azalırken, boşanma hızının son 25 yılın en yüksek seviyesine çıkması, üniversite öğrencileri, beyaz yakalı çalışanların ev talepleri ve alım gücünün zayıflaması konut piyasasını da dönüştürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025 yılında 552 bin çift evlenirken, yaklaşık 194 bin çift de boşandı. Oysa 10 yıl öncesine göre incelendiğinde, 2015’te evlilikler 603 bine dayanmıştı. Bir önceki yıl olan 2024 yılında ise 570 bine yaklaşmıştı. Yine verilere göre, Türkiye’de tek kişilik hane halkı sayısı 2016 yılında 3,3 milyon olurken, 2025 yılında 5,5 milyonu aştı.
Artık üretimin yüzde 30’u 1+1
Bu tablo, yalnız yaşayan kişilerde 10 yılda yüzde 66,6’lık artışa işaret ederken, özellikle hanelerin bölünmesiyle sonuçlanan boşanmalar acil kiralık talebini besliyor. DÜNYA’ya konuşan inşaat sektör temsilcileri, daha geniş metrekare ve daha fazla daire sayısının son yıllarda değişmeye başladığını belirterek şunları söyledi:
“Bugün büyük bir konut projesinin yüzde 30’u bir artı bir, yüzde 40’ı iki artı bir, yüzde 25’i üç artı bir, yüzde 5’i de dört artı bir ve üzerindeki dairelerden oluşuyor. Müteahhitlerden de bu yönde talep geliyor. Alım gücünün zayıflaması, üniversite öğrencilerinin talepleri ve boşanmaların artmaya başlamasıyla tek başına yaşam tercih ediliyor. Bu da bir artı bir ve iki artı bir dairelere talebi artırıyor.”
Denge Gayrimenkul Değerleme’nin evlenmeler ve boşanmaların konut piyasasına etkilerine yönelik yaptığı analize göre, demografik hareketlilik “hane dönüşümü” kaynaklı yeni bir talep oluşturuyor. Türkiye’de ortalama hane halkı büyüklüğünün 2024 itibarıyla 3,11’e gerilemesi, tek kişilik hanelerin de 2025’te 5 milyon 523 bin 321’e ulaşması, daha küçük konut tiplerine yönelimin demografik zeminini güçlendiriyor.
Kira artışı 3+1’e göre daha yüksek
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Yönetim Kurulu Üyesi Nilüfer Kaş, nüfus yoğunluğu ve sosyolojik değişimin emlak piyasasını doğrudan etkilediğini belirterek, “O nedenle yeni evlilikler genellikle iki artı bir, boşanmalar da 1+1 dairelerde talep oluşturuyor. Çünkü yaklaşık 200 bin boşanma aslında 400 bin kişi demek. O nedenle tek yaşayanların artmasıyla bu dairelere aşırı bir talep var” dedi.
Bu konut tiplerine sadece tek yaşayanların değil, yatırımcıların da ilgisinin yüksek olduğunu, çünkü kolay satılıp kiralandığını belirten Kaş, kira artışının da büyük dairelere göre daha yüksek olduğunu söyledi. Kaş, şöyle devam etti:
“Bazı yerlerde 3+1 daire fiyatına 1+1 kiralama bedellerini görürsünüz. Örneğin 3+1 bir konutun aylık kirası yüzde 10 artarken, stüdyo veya 1+1’de yüzde 20 daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz. Bugün 1+1’de kirası 30.000 lira olan bir daireden kiracı çıktığında, 50.000 TL’den kiralanabiliyor. Yine Kadıköy’de bazı stüdyo ve 1+1 daireler 30.000 TL ile 40.000 TL bandında. Daire büyüklükleri de 18-24 metrekare arasında değişiyor. Çünkü orada ciddi talep var.”
Ortak mülkün satılması ikinci el konut arzını besliyor
Boşanmaların konut piyasasına etkisi hızlı hissediliyor. TÜİK verileri bu tabloyu netleştiriyor. 2025’te 191 bin 371 çocuk için velayet kararı verilirken, bunların yüzde 74,6’sı anneye bırakıldı. Bu da özellikle ekonomik olarak tam güçlenmemiş ya da çocuklu ailelerde, boşanma sonrası ilk ihtiyacın kiralık ve hızlı erişilebilir konut olduğunu gösteriyor.
Boşanma etkisi satılık piyasasına da yansıyor. Analize göre, ortak mal varlığındaki konutun satılarak gelirin paylaşılması, özellikle ikinci el piyasada hareketlilik sağlayabiliyor. Yeni evlilikler ise 1+1, 2+1 gibi küçük metrekareli, erişilebilir konutlar için talep üretirken, boşanmalar da acil kiralık talebini ve ikinci el arzını besliyor. Bu tablo, talep baskısının artacağına işaret ediyor.
