Alpkan Koç
Basra Körfezi’nin ağzında yer alan dar su yolu Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretimini Umman Denizi ve Hint Okyanusu üzerinden dünya pazarlarına bağlıyor.
Dünyadaki LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20‘si bu stratejik geçit üzerinden taşınıyor. En büyük LNG ihracatçılarından Katar’ın neredeyse tüm LNG ihracatı Boğaz üzerinden uluslararası müşterilerine ulaşıyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen LNG ticaretinin büyük kısmını Çin başta olmak üzere Asya‘daki alıcılar oluştururken, küresel gaz piyasalarında tedarike yönelik olası aksaklıklar Avrupa başta olmak üzere fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor.
Avrupa’nın gaz depolarındaki doluluk oranının yüzde 30‘un altına gerilemesi de fiyatları artırıyor. Gaz depolarındaki doluluk oranlarının düşmesi, Avrupa’nın uluslararası piyasalardan tedarik etmesi gereken LNG miktarını artırıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarının ardından Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi geçişlerinin fiilen durma noktasına gelmesiyle, Avrupa’da gaz fiyatları açılışta yüzde 20‘nin üzerinde yükseldi. Bu, fiyatlarda Ağustos 2023‘ten bu yana görülen en büyük artış oldu.
Avrupa’da derinliği en fazla olan Hollanda merkezli sanal doğal gaz ticaret noktası TTF’de, nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başı gaz fiyatı TSİ 10.41 itibarıyla 39,2 eurodan işlem görüyor.
Fiyatlar, saldırıların öncesinde 27 Şubat‘ta megavatsaat başı 31,95 eurodan kapanmıştı.
Avrupa gaz fiyatları böylece 18 Şubat 2025‘ten itibaren görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Gaz fiyatları bu tarihte megavatsaat başı 38,7 euro seviyesinde gerçekleşmişti.
