Alpkan Koç
ABD’de ekim sezonunun başlamasına rağmen birçok çiftçi artan maliyetler nedeniyle üretim yapıp yapmamayı yeniden değerlendiriyor. Özellikle yükselen yakıt, gübre ve işletme giderleri, tarımsal üretimde kârlılığı ciddi şekilde baskılıyor.
Minnesota’da bazı çiftçilerin, zararına üretim yapmak yerine tarım arazilerini kiraya vererek gelir elde etmeyi tercih ettiği belirtiliyor. Minnesota Tarım Bakanlığı temsilcisi Steve Zenk, çiftçilerin dönüm başına yaklaşık 900 dolar maliyetle mısır ektiğini ancak sadece 800 dolar gelir elde edebildiğini söyledi.
Zenk, bazı üreticilerin “Komşu çiftçi dönüm başına 300 dolar kira ödüyor, ben de bir yıl ara verebiliyorum” düşüncesiyle hareket ettiğini ifade etti.
Yetkililer, özellikle ileri yaştaki çiftçiler arasında bu eğilimin daha belirgin hale geldiğini aktarırken, yüksek maliyetlerin devam etmesi halinde tarım arazilerini kiraya verme yönteminin daha yaygın hale gelebileceği değerlendiriliyor.
İran savaşı maliyet baskısını artırdı
ABD tarım sektörü son dönemde yalnızca yüksek maliyetlerle değil, aynı zamanda küresel ticaret gerilimleriyle de mücadele ediyor. Çin başta olmak üzere bazı ülkelerin uyguladığı karşı tarifeler nedeniyle ABD ürünlerine olan talebin zayıfladığı, özellikle soya fasulyesi ve mısır fiyatlarında baskı oluştuğu belirtiliyor.
Buna ek olarak İran savaşı ve Hürmüz Boğazı’ndaki gerilim enerji fiyatlarını yukarı taşıdı. Tarım makinelerinde kullanılan yakıt ile gübre üretiminde enerji maliyetlerinin yükselmesi çiftçilerin üzerindeki baskıyı daha da artırdı.
ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) tahminlerine göre çiftçilerin toplam üretim maliyetlerinin bu yıl 477 milyar doları aşması bekleniyor. Bu rakam geçen yılki tahminlerin de üzerinde bulunuyor.
Destek paketleri gündemde
ABD’de yasa yapıcılar tarım sektörüne yönelik yeni destek paketleri üzerinde çalışıyor. Temsilciler Meclisi’nin bu hafta yeni Çiftlik Yasası’nı oylaması beklenirken, mevcut düzenlemenin süresi eylül ayında sona eriyor.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce çiftçilere yönelik 12 milyar dolarlık destek paketi açıklamıştı. Yönetim ayrıca federal kredi garantileri ve yenilenebilir enerji yatırımlarını destekleyen yeni adımlar duyurdu.
Minnesota’da üretim yapan çiftçi Ryan Mackenthun ise sektör adına umutlu olduğunu belirterek, “Bir noktada çiftçiliği destekleyecek bir piyasa oluşacağına inanıyorum” dedi.
Gıda fiyatları yeniden yükselebilir
Uzmanlara göre tarımsal üretimdeki maliyet artışları tüketicilere de doğrudan yansıyabilir. Yakıt ve gübre giderlerindeki yükselişin market fiyatlarını artırabileceği belirtiliyor.
ABD Tarım Bakanlığı’nın nisan ayı tahminine göre gıda fiyatlarının bu yıl yüzde 2,9 artması bekleniyor. Ancak enerji maliyetlerindeki yükselişin sürmesi halinde bu oranın daha da yukarı çıkabileceği ifade ediliyor.
Analistler özellikle meyve, sebze ve işlenmiş gıda ürünlerinde fiyat baskısının hissedilebileceğine dikkat çekiyor.
