Alpkan Koç
Hayati ARIGAN
Avrupa Birliği’nin küresel rekabette güç kaybetmesiyle birlikte Orta Asya’ya yönelen ticari açılımında Türkiye, lojistik kapasitesi ve coğrafi konumuyla kilit rol üstleniyor. Hizmet İhracatçıları Birliği (HİB) Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi Başkanı Murat Baykara, AB’nin Orta Asya ile kurmayı hedeflediği güçlü ve modern ortaklıkta Türk taşımacılarının anahtar aktör olduğunu söyledi.
HİB Yük Taşımacılığı ve Lojistik Hizmetleri Komitesi tarafından 2025 yılı değerlendirmeleri ve 2026 sonrası hedeflerin paylaşıldığı basın toplantısında konuşan Baykara, Avrupa–Asya ticaretinin önümüzdeki beş yılda üç katına çıkmasının beklendiğini kaydetti. Baykara, Orta Koridor’un bu ticaret için en verimli güzergâhlardan biri olduğunu söyledi. Orta Koridor’un, Kalkınma Yolu, Via Carpatia ve Kuşak-Yol projeleriyle kesiştiğini hatırlatan Baykara, Türkiye’nin küresel transit taşımacılıktaki rolünün bu süreçte daha da güçleneceğini ifade etti.
Lojistik ihracatı 42,2 milyar dolara ulaştı
Baykara, AB’nin Orta Asya’yı stratejik öncelik olarak tanımladığını ve yatırımlarını bu bölgeye yönelttiğini belirterek, “Ancak Orta Koridor’un sürdürülebilirliği Türkiye ile lojistik ilişkilerin güçlendirilmesine bağlı” dedi.
Lojistik sektörünün yalnızca hizmet ihracatı değil, Türkiye’nin mal ticaretinin sürdürülebilirliği açısından da stratejik öneme sahip olduğunu vurgulayan Baykara sözlerini şöyle sürdürdü:
“Türkiye, 2024 yılında 40 milyar doların üzerinde lojistik ve taşımacılık ihracatı gerçekleştirdi. Bu rakamın yaklaşık yarısı yük taşımacılığından oluştu. 2025 yılı kasım ayı itibarıyla yıllıklandırılmış lojistik ve taşımacılık ihracatı 42 milyar 250 milyon dolara yükselirken, bunun 19 milyar 570 milyon dolarlık kısmı yük taşımacılığı ihracatı olarak kaydedildi. Lojistik ve yük taşımacılığı sektörü; iç pazar büyüklüğü, ihracata sağladığı katkı ve mal ticaretini mümkün kılması nedeniyle ülkemizin en stratejik hizmet sektörlerinden biri”
10 yılda yüzde 55 arttı
Uluslararası yük taşımacılığında karayolunun AB ve sınır ülkeleriyle ticarette belirleyici rol oynadığını vurgulayan Baykara, karayolu ile taşınan ihracatın son 10 yılda yaklaşık yüzde 55 arttığını söyledi.
2014’te 55,3 milyar dolar olan karayolu taşımacılığı ihracatının, 2024’te 85,8 milyar dolara ulaştığını ifade eden Baykara, “Deniz taşımacılığında ise 2014– 2024 döneminde konteyner taşımacılığı TEU bazında yüzde 62, elleçlenen yük miktarı ton bazında yüzde 38 artış gösterdi. Limanların demiryolu bağlantılarının güçlendirilmesi ve depolama kapasitesinin artırılmasının kritik önemdedir” dedi. Sektörün yol haritasını da paylaşan Baykara, “Orta vadede yük taşımacılığı ve lojistik gelirlerini 40 milyar doların üzerine çıkarmayı hedefliyoruz.
2030 yılı için ise Asya–Avrupa taşımalarında Türkiye’nin transit gelir payını yüzde 30’a yükseltmeyi amaçlıyoruz” diye konuştu. Baykara ayrıca Orta Koridor’u en cazip güzergâh haline getirmek, e-ticaret taşımacılığında bölgesel merkez olmak, lojistik maliyetlerini düşürmek ve Dünya Bankası Küresel Lojistik Performans Endeksi’nde ilk 25 ülke arasına girmek istediklerini sözlerine ekledi.
“Kota ve vize engelleri maliyetleri artırıyor”
Murat Baykara, AB–Türkiye ticaretinde karayolu transit kotaları ve sürücü vizeleri gibi tarife dışı engellerin ciddi verimsizliklere yol açtığını kaytetti. Baykara, bu kısıtlamaların yalnızca Türk taşımacıları değil, AB’li şirketleri de olumsuz etkilediğini vurguladı. Mustafa Baykara, kritik AB koridorlarında kota kısıtlamalarının kaldırılması ve vize süreçlerinin kolaylaştırılması halinde, Türkiye’nin AB’ye ihracat kapasitesinde yüzde 12’ye varan artış sağlanabileceğini söyledi.
