Alpkan Koç
Alman otomotiv devi Volkswagen’da maliyetleri düşürme planı, şirket yönetimi ile çalışanlar arasındaki anlaşmazlığı büyüttü. IG Metall sendikası, 23 Ekim’deki görüşmelerin ardından yönetime 31 Ekim’e kadar süre tanıyarak toplu iş sözleşmelerini feshetme kararının geri alınmasını istedi. Aksi halde 1 Ocak 2027’den itibaren grevlerin gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Anlaşmazlık, Volkswagen’ın Almanya’daki yaklaşık 120 bin çalışanını kapsayan toplu pazarlık sürecinde yaşanıyor. Şirket iş gücü maliyetlerini azaltmak isterken sendika mevcut çalışma koşullarını korumakta ısrar ediyor. Taraflar 23 Ekim’deki toplantıda uzlaşamadı ancak resmî görüşmelerin başlayacağı tarihler üzerinde anlaşmaya vardı.
Sendika yönetime 31 Ekim’e kadar süre verdi
Volkswagen’ın eylül sonunda 10 toplu iş sözleşmesini feshetme kararına karşı çıkan IG Metall, ay sonuna kadar geri adım atılmasını talep ediyor. Ücretler, çalışma saatleri, ek ödemeler ve bazı çalışan gruplarına ilişkin düzenlemeler anlaşmazlığın merkezinde bulunuyor. Sendika, şirketin 2024 yılında varılan uzlaşmanın ardından çalışanlardan yeni fedakârlıklar istemesine karşı çıkıyor.
IG Metall’in Volkswagen müzakerelerinden sorumlu temsilcisi Thorsten Gröger, fesih kararının korunması halinde kapsamlı bir iş mücadelesinin başlayabileceği uyarısında bulundu. Bununla birlikte grevlerin hemen başlaması mümkün değil. Volkswagen’a özgü toplu sözleşme kapsamında grev yapılmasını engelleyen yükümlülük 31 Aralık’ta sona erecek.
İlk görüşme 24 Kasım’da yapılacak
Volkswagen yönetimi ile sendika arasında 23 Ekim’de gerçekleştirilen ikinci değerlendirme toplantısında müzakere takvimi belirlendi. Buna göre resmî toplu sözleşme görüşmeleri 24 Kasım’da Emden fabrikasında başlayacak. İkinci toplantı ise 15 Aralık’ta Zwickau tesisinde düzenlenecek.
Bu takvim, şirketin anlaşmazlığı yıl sonuna kadar çözmek için sınırlı bir süreye sahip olduğunu gösteriyor. Ancak sendikanın 31 Ekim için verdiği süre ile kasımda başlayacak müzakereler birbirinden ayrı. IG Metall, görüşmelerin başlamasını beklemeden fesih kararının geri alınmasını istiyor.
Volkswagen yüzde 5 zamma karşı çıkıyor
Müzakerelerde ücret artışı da önemli bir anlaşmazlık konusu. IG Metall, 12 aylık dönem için yüzde 5 zam talep ederken Volkswagen yönetimi mevcut ekonomik koşullarda iş gücü maliyetlerinin azaltılması gerektiğini savunuyor. Şirket, Çinli otomobil üreticileriyle artan rekabeti, ticaret engellerini ve elektrikli araç dönüşümünün maliyetlerini gerekçe gösteriyor.
Volkswagen İnsan Kaynaklarından Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi Arne Meiswinkel, 23 Ekim’deki açıklamasında ekonomik durumun 2024 yılındaki uzlaşmadan bu yana önemli ölçüde kötüleştiğini belirtti. Yönetim, rekabet gücünü korumak için personel giderlerinde daha hızlı tasarruf sağlanmasını ve ek istihdam azaltma seçeneklerinin değerlendirilmesini istiyor.
İş gücü azaltımı için yeni seçenekler masada
Volkswagen’ın açıklamasında, yaklaşan görüşmelerde kamu desteğinden yararlanabilecek çalışan geçiş şirketlerinin kurulması da değerlendirilecek seçenekler arasında gösterildi. Bu modelde mevcut görevinden ayrılan çalışanların başka işlere geçişini kolaylaştıracak eğitim ve istihdam desteği sağlanabiliyor. Şirket böylece personel sayısını azaltırken sürecin sosyal etkilerini sınırlamayı hedefliyor.
Volkswagen Grubu’nun daha geniş yeniden yapılanma planında yaklaşık 100 bin pozisyonluk toplam istihdam azaltımı ihtimali de gündeme gelmişti. Ancak bu rakam, 31 Ekim’de işten çıkarılacak çalışan sayısını ifade etmiyor. Ay sonunda sonuçlanması beklenen konu, toplu iş sözleşmelerinin feshi konusunda yönetimin geri adım atıp atmayacağı.
İş güvencesi anlaşması yürürlükte kalıyor
Volkswagen, fesih kararının 2024 yılında imzalanan ve istihdam güvencesi hükümlerini içeren gelecek toplu sözleşmesini kapsamadığını vurguluyor. Şirketin açıklamasına göre diğer sözleşmeler de yeni düzenlemeler üzerinde anlaşmaya varılıncaya kadar mevcut hukuki hükümler çerçevesinde uygulanmaya devam edecek. Dolayısıyla fesih bildirimleri, çalışanların ücret ve sosyal haklarının hemen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Buna karşılık sendika, çalışma koşullarının yeniden pazarlığa açılmasını mevcut güvenceler açısından riskli buluyor. Taraflar arasındaki temel anlaşmazlık, maliyet kesintilerinin hangi bölümünün çalışanlar tarafından üstlenileceği konusunda yoğunlaşıyor.
Gözler 1 Ocak tarihine çevrildi
Volkswagen yönetiminin ekim sonuna kadar sözleşme fesihlerini geri çekmemesi halinde sendikanın yeni eylem hazırlıklarına başlaması bekleniyor. Ancak herhangi bir grev kararı henüz alınmış değil. Grev ihtimali, yıl sonuna kadar yapılacak müzakerelerin sonuçsuz kalması halinde güçlenebilir.
Şirketin Almanya’daki üretim tesisleri açısından kritik takvim böylece üç aşamadan oluşuyor. 31 Ekim’de sendikanın verdiği süre dolacak, 24 Kasım’da resmî müzakereler başlayacak ve 1 Ocak’tan itibaren grev seçeneğinin önü açılacak. Volkswagen’ın maliyet planında geri adım atıp atmayacağı, bu sürecin yönünü belirleyecek.
