admin
Türk savunma sanayisi, 2026 yılında insansız ve milli platformlar başta olmak üzere birçok kritik projede önemli eşikleri aşmaya hazırlanıyor.
Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı tarafından paylaşılan yol haritasında, KIZILELMA İnsansız Savaş Uçağı, Milli Muharip Uçak KAAN, özgün motor projeleri ve yeni nesil deniz, hava ve kara sistemleri öne çıktı.
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, 5. Savunma ve Havacılık Sanayiinde Küresel Stratejiler Konferansı kapsamında düzenlenen basın toplantısında, 2025 yılı gerçekleşmeleri ile 2026 hedeflerini kamuoyuyla paylaştı. Toplantıda izletilen proje sunumlarında, sahada elde edilen somut çıktılar ve teslimatlar aktarıldı.
Görgün, savunma sanayisinin insan kaynağı, AR-GE, ihracat ve sanayileşme olmak üzere dört ana eksen üzerinde dönüştürüldüğünü belirterek, yetenek gelişiminin erken yaş farkındalığından lisansüstü eğitime, teknik iş gücünden küresel rekabete uzanan bütüncül bir yaklaşımla ele alındığını ifade etti. Savunma Kariyer Platformu’nun 250 binden fazla kullanıcıyı firmalarla buluşturduğunu, Savunma Gelişim Platformu’nun ise dijital öğrenme altyapısı sunduğunu söyledi.
“Tersine beyin göçü” rakamlarına da değinen Görgün, “2023 yılında yurt dışına giden 339 mühendise karşılık yalnızca 47 dönüş varken, 2025 itibarıyla denge ilk kez pozitife dönmüş, 98 giden mühendise karşılık 190 nitelikli uzman ekosistemimize yeniden katılmıştır. Başvuru sayılarındaki yaklaşık 3 katlık artış da bu dönüşümün karşılığını göstermektedir” dedi.
Görgün, “Bütün bu adımlar bize şunu gösteriyor, yetenek artık sadece keşfedilmiyor, yönlendiriliyor. Yalnızca yetiştirilmiyor, güçlendiriliyor. İddiamız nettir, milli ürünler ancak milli yetkinliklerle mümkündür.” değerlendirmesinde bulundu.
AR-GE çıktıları ihracata dönüştü
Haluk Görgün, 18 kritik teknoloji öncelik alanı belirlediklerini, 2025 boyunca 5 teknoloji günü yaptıklarını, 1900’den fazla katılımcı ile bilgi paylaşımı sağladıklarını bildirdi. Üniversite ayağında 127 üniversite ve 334 araştırma grubuyla ortaklaşma zemininin büyüdüğünü aktaran Görgün, oluşan AR-GE portföyünün toplam büyüklüğünün 920 milyon dolar ölçeğine ulaştığını bildirdi.
Savunma sanayisinde yürütülen AR-GE çalışmalarının çıktılarının ihracat dönüştüğünü paylaşan Görgün, “2025 yılında ayrıca 14 yeni AR-GE projesi imzaladık, 10 yeni proje başlatma ve 1 yeni SAGA çağrısı kararı aldık. Toplam yürüyen ve tamamlanan AR-GE proje sayımız 205’e, SAGA proje önerisi sayımız 87’ye ulaştı” dedi.
2025 yılında sektörün mal ve hizmet ihracatının 10 milyar doları aştığını, 17,9 milyar dolar tutarında yeni ihracat sözleşmesi imzaladığını ifade eden Görgün, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Nitekim geçen yıl 58 ilimiz savunma ve havacılık ihracatı yaparken, 1 milyon doların üzerinde ihracat yapan il sayısı 21’den 26’ya yükselmiştir. Türkiye’nin ilk 100 ihracatçısı içinde savunma sanayi şirket sayısı da 17’den 26’ya çıkmıştır. Bu tabloyu ileriye taşıyan en önemli başlıklardan biri, yeni sözleşme üretme kapasitemizdir. 2025 yılında ‘altın çağ’ diye nitelendirebileceğimiz ölçekte anlaşmalara imza attık. Başkanlığımız yönlendiriciliğinde devletlerarası mutabakatla hayata geçen projelerle, KAAN’ın Endonezya’ya, askeri gemi ihracatının Portekiz’e, HÜRJET’in ise İspanya’ya uzanan örnekleri, ölçeğin ve güvenin hangi seviyeye çıktığını göstermektedir.
Dünyada ayak izimiz olmayan hiçbir bölge yok. Geçen yıl yeni imzaladığımız sözleşmelerde, Asya-Pasifik’te 5,5 milyar dolar, Avrupa’da 5,3 milyar dolar, Amerika kıtasında 3,3 milyar dolar, Orta Doğu’da 2,2 milyar dolar ve Afrika’da 1,7 milyar dolar düzeyinde bir ölçek oluştu. Ayrıca 2025’te en çok Avrupalı müttefiklerimize ihracat yapmış olmamız, güven, birlikte çalışabilirlik ve teslimat kabiliyetimizin bir yansımasıdır. İhracat kompozisyonuna baktığımızda ise Avrupa 3,3 milyar dolar, Asya 3,1 milyar dolar, Orta Doğu 1,4 milyar dolar, Kuzey Amerika 0,23 milyar dolar düzeyinde bir dağılım görüyoruz.”
Finansmana erişim kolaylığı
Haluk Görgün, ortaya konulan tüm bu çabalarla sektörün 4 binden fazla firmaya, 1400’den fazla projeyi aşan portföye, 100 binden fazla doğrudan istihdama, 20 milyar dolardan fazla ciroya ve 10 milyar dolardan fazla ihracat ölçeğine ulaştığını vurguladı.
Sektörün finansmana erişimini kolaylaştıran kredi ve leasing modellerinde 900’den fazla başvuru üzerinden 5,7 milyar lira finansman büyüklüğüne ulaştıklarını aktaran Görgün, ayrıca Savunma Sanayii Yatırım ve Geliştirme Faaliyetlerini Destekleme Programı kapsamında 25 milyon dolar kredi desteği sağlayarak, üretim kabiliyeti ve finansal sürdürülebilirliği aynı anda destekleyen bir ölçekleme yaklaşımı izlediklerini ifade etti.
Havacılıkta kritik eşik aşılacak
Görgün’ün paylaştığı bilgilere göre, 2026 yılda sektörün ara kademe ihtiyacına yanıt verecek şekilde Savunma Sanayii Meslek Yüksek Okulu modelini güçlendirilecek.
Havacılıkta 2026, hem platform hem de motor ve insansız sistemlerde kritik bir eşik olacak. KIZILELMA İnsansız Savaş Uçağı’nın ilk teslimatını gerçekleştirilecek, KAAN’ın seri üretim sözleşmesi imzalanacak. Gemiden kalkış-iniş kabiliyetine sahip TB3 SİHA’ların ilk teslimatı yapılacak. Yapay zeka destekli artırılmış faydalı yük kapasitesine sahip TB2T-AI SİHA’ların ilk teslimatı gerçekleştirilecek.
GÖKBEY helikopterine TS1400 turboşaft motorunu entegre edilerek platform üzeri yer testleri yapılacak, HÜRKUŞ teslimatları başlatılacak.
Milli Muharip Uçak Özgün Motor Geliştirme Projesinde PDR (Ön Tasarım Gözden Geçirme) süreci tamamlanıp CDR (Kritik Tasarım Gözden Geçirme) sözleşmesi imzalanacak.
Caydırıcılık artıran kabiliyetler
Hava savunma ve füze sistemleri projeleri kapsamında yüksek adetli teslimatlar gerçekleştirilecek.
AKYA torpidosunun seri üretim süreci başlatılacak. Denizaltılara ATMACA Silah Sistemi yeteneği kazandırılacak.
Muharip gemilere MİDLAS entegrasyonu tamamlanacak.
İhracat lisansına tabi farklı kalibrelerdeki top sistemlerinin yerli-milli geliştirilmesi için sözleşmeler imzalanacak.
GİZEM Projesi ile yüksek güçlü lazer silah sistemine sahip ülkeler sınıfına giriş sağlayacak sözleşme hayata geçirilecek.
BULUT programında tasarım çalışmaları sürdürülecek, pilot seçilecek ilk merkezde bulut altyapısını faaliyete başlanacak.
DIRCM teknolojisi envantere girecek
Platform ve alt sistem tarafında ise kara, deniz, elektronik harp, radar-sensör ve uzay tabanlı haberleşme alanlarında eş zamanlı ilerlenecek.
Yakın yörünge uyduları ve askeri 5G/6G haberleşme altyapısını hedefleyen GÖKBAĞI Projesi başlatılacak.
Hava platformlarının beka kabiliyetinde kritik olan DIRCM teknolojisinde ASELSAN ana yükleniciliğinde bir helikopter üzerine entegre edilmiş sistem envantere kazandırılacak.
Katmanlı hava sahası kapsaması için ALP-100G ve ALP-300 erken ihbar radarlarından en az ikişer yeni teslimat yapılacak.
Spektrum üstünlüğü için yeni nesil kara konuşlu elektronik harp sistemi KORAL 200 envantere kazandırılacak. Elektronik destek ve taarruz kabiliyetlerini birleştiren ILGAR-2 teslimatları tamamlanacak.
ALTAY Tankı artacak ve orta sınıf insansız kara araçları gelecek
ALTAY Seri Üretim Projesi kapsamında çift haneli sayıda ALTAY Tankı Kara Kuvvetlerine teslim edilecek.
Farklı konfigürasyonlarda 15 Orta Sınıf İnsansız Kara Aracı envantere kazandıracak, seri üretim projeleri başlatılacak.
Deniz Kuvvetleri için TCG Muratreis denizaltısını envantere katılacak, TCG 18 Mart denizaltısının modernizasyonunu tamamlanacak.
Yerli füze, radar ve sensörlere sahip 6’ncı MİLGEM gemisi TCG İzmir’in teslimi gerçekleştirilecek.
Amfibi harekatta kullanılacak 4 LCT Deniz Kuvvetlerine, 70 RHİB botu Kara Kuvvetlerine teslim edilecek.
Kamikaze insansız deniz araçlarında, yerli geliştirme programı kapsamında sürü kabiliyetinin deniz üzeri gösterimini yapılacak.
AR-GE ve yenilikçi teknolojiler
Otonomi teknolojilerinde Göksancak ve Yaman projelerini başlatılacak.
Kuantum teknolojilerinde Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi (QPU) geliştirilmesi ve kuantum manyetometrelerin GNSS’ten bağımsız navigasyon ile denizaltı tespitinde kullanımı projeleri imzalanacak.
Sentetik biyolojide Rekor Projesi, tapa teknolojilerinde Korkilit Projesi hayata geçirilecek.
KARTAL (Karbon/Cam Elyaf Epoksi Prepreg) projesinde, yerli prepreg sistemleriyle GÖKBEY’de kullanılan kritik parçaların doğrulamaları tamamlanıp proje kabulü gerçekleştirilecek.
KAAN, Milli Muharip Uçak Özgün Motor, HÜRJET, Barış Kartalı Modernizasyonu, Hava SOJ ve ÖZGÜR projeleri kapsamında 6 proje için Tasarım/Üretim Organizasyon Onayı denetimi yapılacak.
Milli Uçak Gemisi Projesi
Haluk Görgün, 2026 yılında yapılacak tüm bu çalışmalarla 2025’te kurdukları dönüşüm mimarisini daha ileriye taşıyacaklarını söyledi.
İnsan kaynağında yetkinliği büyüteceklerini, AR-GE’de stratejik teknoloji üretimini derinleştireceklerini, ihracatta kurumsal dış açılımı güçlendireceklerini, sanayileşmede ekosistemi sürdürülebilir ve dayanıklı hale getireceklerini aktaran Görgün, “Türkiye savunma sanayisi artık yalnızca ‘ihtiyacını karşılayan’ bir yapı değildir. Türkiye savunma sanayisi, rekabet eden, ihracat yapan, teknoloji üreten ve ittifakların/ortaklıkların güvenilir paydaşı olan bir güçtür” dedi.
Görgün, 50’ye yakın deniz platformunun eş zamanlı olarak üretildiğine işaret ederek, Milli Uçak Gemisi Projesi’ne (MUGEM) yönelik soruya karşılık şu yanıtı verdi:
“TCG Anadolu şu anda envanterimizdeki en büyük gemi. TCG Anadolu’nun 3 katı büyüklüğünde. 60 bin ton MUGEM’in kapsamı. Bununla ilgili üretim faaliyetleri başladı, sözleşmeleri imzaladık. Savunma Sanayii Başkanlığı, İstanbul Tersane Komutanlığı, Deniz Kuvvetleri Komutanımızın bizzat projenin yönetilmesinde sorumluluk aldığı, bizim çok önem verdiğimiz platformlarımızdan bir tanesi. Ülkemizdeki denizcilik, askeri denizcilik, tersanecilik anlamında kabiliyeti olan, katkı sunan tüm üreticilerle birlikte, kısa sürede tamamlayıp, donanmamıza teslim etmeyi planladığımız bir platform.”
