Alpkan Koç
Rusya, mesajlaşma platformlarına yönelik denetimleri artırma sürecinde ülke çapında WhatsApp’a erişimi tamamen durdurmaya hazırlanıyor.
BBC’de yer alan habere göre yeni karar, Rus düzenleyicilerin güvenlik gerekçesiyle Telegram’a yönelik erişim kısıtlaması getirmesinin ardından geldi. Ülkede Telegram’ın da en az WhatsApp kadar geniş bir kullanıcı kitlesine sahip olduğu biliniyor.
WhatsApp yetkilileri, 100 milyondan fazla kullanıcıyı özel ve güvenli iletişimden mahrum bırakmanın geriye dönük bir adım olduğunu ve bu durumun Rusya’daki insanlar için güvenliği azaltacağını ifade ediyor.
Meta’ya “aşırılık” suçlaması
Rusya’nın iletişim denetim kurumu Roskomnadzor, WhatsApp’ı yerel mevzuata uyma konusunda birçok kez uyardı.
Devlet kontrolündeki medya kuruluşları, uygulamanın 2026’ya kadar tamamen yasaklanmasının beklendiğini aktardı. Rus makamları ise Meta’nın ülkede “aşırılık yanlısı bir kuruluş” olarak sınıflandırılmasını atılacak adımlar için gerekçe gösteriyor.
2022’de yapılan tanımlamanın ardından Instagram ve Facebook gibi Meta platformları Rusya’da engellenmiş, söz konusu uygulamalara yalnızca VPN aracılığıyla erişim sağlanabilmişti.
Devlet destekli “Max” uygulaması
Kremlin yönetimi, kullanıcıları “Max” adlı yeni platforma yönlendirmek için çalışmalarını hızlandırdı. Çin merkezli WeChat modeline benzetilen bu “süper uygulama”, mesajlaşma ile kamu hizmetlerini tek çatı altında topluyor ancak uçtan uca şifreleme özelliği bulunmuyor.
Moskova, hem WhatsApp’ın hem de Telegram’ın yasal düzenlemelere uygun biçimde kullanıcı verilerini ülke içinde depolamayı kabul etmediğini öne sürüyor.
2025 itibarıyla ülkede satışa sunulan tüm yeni cihazlarda Max uygulamasının ön yüklü olması zorunlu hale getirildi. Kamu çalışanları, öğretmenler ve öğrencilerden de bu platformu kullanmaları isteniyor.
Telegram’ın kurucusu Pavel Durov ise devletin bu kısıtlamalarla halkı siyasi sansür ve gözetleme amacıyla kendi uygulamasına zorladığını belirterek, vatandaşların özgürlüklerini kısıtlamanın asla doğru bir cevap olmayacağını vurguluyor.
