Alpkan Koç
Türkiye’de mobil iletişimde yaşanan teknolojik dönüşüm, kullanıcı alışkanlıklarını da değiştirdi. 1 Nisan 2016’da 4,5G’nin devreye alınmasının ardından bu yıl 5G’nin kullanılmaya başlanmasıyla birlikte internet hızındaki artış, sesli görüşmelerin giderek WhatsApp benzeri uygulamalara kaymasına yol açtı. Bu değişimin etkisiyle mobil hatlar üzerinden yapılan sesli görüşme trafiği, geçen yıl ilk kez düşüş gösterdi.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) verilerinden derlenen bilgilere göre, Türkiye’de mobil abone sayısı geçen yıl yaklaşık yüzde 117 yaygınlık oranıyla 99,7 milyona ulaştı.
İnternet kullanımıyla konuşma süreleri azaldı
Teknolojik gelişmeler ve akıllı telefon kullanımındaki artış, sabit hatların kullanımını zamanla geriletirken mobil cihazların kullanımını öne çıkardı. Bu süreçte sabit ses trafiği düşüş eğilimini sürdürürken mobil ses trafiği uzun yıllar artış gösterdi.
2004 yılında 65,2 milyar dakika olan sabit ses trafiği, 2016’da 10 milyar dakikanın altına geriledi. Söz konusu trafik, geçen yıl ise 5,06 milyar dakika seviyesinde ölçüldü.
Mobil tarafta ise 2004’te 20,3 milyar dakika olan ses trafiği, 2014’te 200 milyar dakikayı aşarak hızlı bir yükseliş kaydetti. 2024’te 318 milyar dakika ile zirve yapan mobil ses trafiği, geçen yıl ise ilk kez düşerek 312,5 milyar dakikaya indi.
“Altyapı hamleleri, dijitalleşme kapasitesi o ölçüde artırdı”
Türkiye Bilişim Derneği Genel Başkanı Kenan Altınsaat, sabit ses trafiğindeki gerilemede teknolojik gelişmelerin belirleyici olduğunu ifade etti.
Mobil ses trafiğinin uzun yıllar boyunca yaklaşık yüzde 10 büyüme kaydettiğini belirten Altınsaat, son 4 yılda bu artışın yüzde 1’in altına gerilediğini söyledi.
Altınsaat, mobil ses trafiğindeki büyümenin yavaşlaması ve son olarak yaşanan düşüşte internet tabanlı iletişim uygulamalarının etkili olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:
“Türkiye’de bilişim sektöründeki altyapı hamleleri, dijitalleşme kapasitesini de o ölçüde artırdı. Bilişim sektörüne yapılan yatırımlarla her geçen gün internet hızının artmasıyla vatandaşların, ses trafiğini WhatsApp, Facetime, Messenger gibi uygulamalar üzerinden gerçekleştirmeye başladıklarını görüyoruz. Böylece Türkiye’de ilk kez geçen yılın dördüncü çeyreğinde konuşma süresinde düşüş gerçekleşti. Ayrıca yine internet tabanlı uygulamalar üzerinden görüntülü görüşme seçeneklerinin de çoğalması mobil ses trafiğinin gerilemesinde bir diğer etken olarak karşımıza çıkıyor.”
Türkiye’de hem mobil iletişim kalitesinin artırılması hem de internetin daha hızlı ve geniş kapsama alanında sunulması için çalışmaların sürdüğünü belirten Altınsaat, fiber altyapının da önemli ölçüde büyüdüğüne işaret etti. 2002’de yaklaşık 81 bin kilometre olan fiber ağ uzunluğunun 657 bin kilometreye ulaştığını aktardı.
