Alpkan Koç
Orta Doğu’da tırmanan gerilim, küresel ekonomiyi sarsmaya devam ediyor. İngiltere Merkez Bankası’nın son raporuna göre İran savaşı kaynaklı ekonomik “şok”, ülkede yaklaşık 1.3 milyon ev sahibinin mortgage ödemelerini artırabilir. Artan enerji maliyetleri ve yükselen borçlanma giderleri, hane halkı üzerindeki baskıyı giderek artırıyor.
5.2 milyon hane risk altında
Rapora göre önümüzdeki iki buçuk yıl içinde toplam 5.2 milyon hanenin mortgage maliyetlerinde artış yaşanması bekleniyor. Bu rakam, savaş öncesi tahmin edilen 3.9 milyon seviyesinin oldukça üzerinde. Ancak artışların, 2022’deki mini bütçe krizine kıyasla daha sınırlı kalacağı ifade ediliyor.
Enerji fiyatları ve faiz baskısı artıyor
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından petrol ve gaz fiyatlarında sert yükseliş görüldü. Bu durum, devlet borçlanma maliyetlerini artırırken enflasyon üzerinde de yukarı yönlü baskı oluşturuyor. İngiltere Merkez Bankası, ekonomik görünümün bu gelişmelerle birlikte “kötüleştiğini” belirtiyor.
Faiz indirimi beklentisi zayıfladı
Geçtiğimiz yıl düşüş eğiliminde olan faiz oranlarının, artan enflasyon riski nedeniyle sabit kalabileceği ya da yeniden yükselebileceği belirtiliyor. Halihazırda politika faizi %3.75 seviyesinde bulunuyor. Bu durum mortgage faizlerine de yansımış durumda.
Mortgage faizleri yükseldi, seçenekler azaldı
Son bir ayda mortgage faiz oranları artış gösterdi. İki yıllık sabit faiz ortalaması yüzde 5.84’e, beş yıllık ise yüzde 5.75’e çıktı. Piyasadaki mortgage ürün sayısı da 8 bin 500’den 7 bine geriledi. Bazı uygun kredi seçenekleri tamamen kaldırıldı.
Konut piyasasında yavaşlama sinyali
Artan maliyetler, konut alımını zorlaştırıyor. İngiltere’nin büyük kredi kuruluşlarından Nationwide, bu durumun konut fiyatları ve satışlarını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu. Uzmanlara göre enerji ve kredi maliyetlerindeki artış sürerse, hem hane halkı hem de ekonomi üzerindeki baskı daha da artabilir.
