Alpkan Koç
Ekim sezonu öncesinde çiftçiler artan maliyet baskısıyla karşı karşıya kaldı. Uluslararası verilere göre gübre fiyatları son haftalarda yüzde 30’un üzerinde artış gösterirken, bazı bölgelerde arzın yüzde 25’e kadar daraldığı bildirildi.
Uzmanlar, fiyat artışının temel nedenleri arasında Orta Doğu’daki çatışmalar ve deniz taşımacılığında yaşanan aksaklıkları gösteriyor.
Hürmüz Boğazı etkisi
Küresel enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmeler, gübre tedarikini de doğrudan etkiliyor. Gübre üretiminde kullanılan doğalgaz fiyatlarının yükselmesi ise maliyetleri daha da artırıyor.
Tarım sektöründe alternatif girdilerin sınırlı olması, üreticilerin bu maliyet artışına karşı savunmasız kalmasına yol açıyor.
Çiftçiler zor bir tercih ile karşı karşıya
Ekim sezonunun kısa olması nedeniyle çiftçiler bekleme lüksüne sahip değil. Bu durum üreticileri iki seçenekle karşı karşıya bırakıyor: ya daha pahalı gübre kullanmak ya da üretimi kısmak. Her iki senaryonun da gıda arzı üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği belirtiliyor.
Zam dalgası sofraya yansıyabilir
Artan üretim maliyetlerinin, gıda fiyatlarına gecikmeli olarak yansıması bekleniyor. Uzmanlar, özellikle enerji ve lojistik maliyetlerindeki artışın da etkisiyle tüketicilerin daha yüksek fiyatlarla karşılaşabileceğini ifade ediyor. Ekonomistler, mevcut gelişmelerin gıda kaynaklı yeni bir enflasyon dalgasını tetikleyebileceği görüşünde.
Küresel ekonomide riskler artıyor
Tüketici güveninde yaşanan düşüş ve enerji fiyatlarındaki yükseliş, küresel ekonomide “düşük büyüme – yüksek enflasyon” riskini yeniden gündeme taşıdı. Uzmanlara göre gübre krizi, yalnızca tarım sektörünü değil, genel ekonomik dengeleri de etkileyebilecek daha geniş çaplı bir sorunun işareti olabilir.
