Alpkan Koç
Akdeniz’de son yıllarda yaşanan kitlesel ölümlerle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalan pina türü için Marmara Denizi’nden umut verici haber geldi. Bilim insanları, Erdek açıklarında midye üretim halatlarına tutunarak büyüyen yüzlerce bebek pina tespit etti. Bu gelişme, Marmara’nın tür için kritik bir sığınak haline geldiğini ortaya koydu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi iş birliğinde yürütülen PİNA-İZ projesi kapsamında yapılan saha çalışmaları, şaşırtıcı bir tabloyu gün yüzüne çıkardı. Midye çiftliklerinden gelen ihbarlar üzerine bölgeye giden ekipler, halatlara yoğun şekilde tutunmuş genç pinalarla karşılaştı.
Piri Reis Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı, gördükleri manzaranın kendilerini heyecanlandırdığını belirterek, “Çok yoğun şekilde bebek pinalar, daha küçücükken gelmişler ve midye halatlarına tutunup, orada büyümüşler. Halatların üstünde çok fazla bebek pinaya rastladık, bu bizi çok heyecanlandırdı” dedi.
Yapılan dalışlarda pinaların 7 ile 16 santimetre arasında boylandığı ve sağlıklı şekilde yaşamlarını sürdürdükleri belirlendi. En dikkat çekici bulgu ise bölgede ölü pinaya rastlanmaması oldu. Bu durum, Marmara Denizi’nin tür için güvenli bir yaşam alanı sunduğunu gösterdi. 2016-2019 yılları arasında Akdeniz genelinde tek hücreli bir parazitin etkisiyle büyük kayıplar yaşayan pina popülasyonu, birçok ülkede neredeyse tamamen yok olmuştu. Prof. Dr. Sarı, “Fransa, İtalya, İspanya gibi ülkeler Marmara’dan giden pina larvalarını yakalamaya çalışıyor. Bizim midye halatlarında gördüğümüz bu görüntüler çok kıymetli” ifadelerini kullandı.
Uygun habitatlara taşınmaları lazım
Bilim insanları, midye çiftliklerinde bulunan pinaların hasat sırasında zarar görmemesi için özel önlemler alınması gerektiğine dikkat çekiyor. Sarı, “Bu pinaların ipliklerini koparmadan dikkatlice alıp uygun habitatlara taşımamız lazım. Böyle yaparsak türü koruyabiliriz” diye konuştu. Marmara Denizi’nin korunmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Sarı, “Eğer Marmara’yı kirletmezsek, pinalar çoğalacak ve buradan tüm Akdeniz’e yayılacak. Marmara, bu tür için dünyanın son sığınağı” dedi. Yetkililer, midye çiftliği sahiplerine hasat öncesi halatları kontrol etmeleri ve pina tespit edilmesi halinde uzmanlarla iletişime geçmeleri çağrısında bulundu.
Pina nedir?
Pina, Akdeniz’e özgü, boyu 120 santimetreye ulaşabilen ve 50 yıl yaşayabilen dev bir çift kabuklu türü. Deniz ekosisteminde suyu filtreleyerek temizleme özelliğiyle biliniyor. Son yıllarda yaşanan kitlesel ölümler nedeniyle nesli kritik tehlike altında bulunuyor.
