Alpkan Koç
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Eylül Ayı Olağan Meclis Toplantısı’nda ekonomideki gelişmeler değerlendirildi. ATSO Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Hacısüleyman, enflasyon, faiz, döviz ve enerji maliyetlerinin işletmeler üzerindeki etkisine dikkat çekerek, şirketlerin önümüzdeki döneme ilişkin ürün, pazar, maliyet, finansman ve yatırım kararlarını yeniden değerlendirmesi gerektiğini söyledi.
Enflasyon ve maliyet baskısı sürüyor
Ağustos ayı ekonomik göstergelerini değerlendiren Hacısüleyman, aylık enflasyonun yüzde 1,84, yıllık enflasyonun yüzde 31,51, üretici fiyat endeksinin ise yüzde 27,95 seviyesinde gerçekleştiğini belirtti. Üretici fiyatlarının tüketici enflasyonuna yakın seyretmesinin işletmeler açısından maliyet baskısının devam ettiğine işaret ettiğini ifade eden Hacısüleyman, ekonomik gündemde enflasyon, faiz, döviz ve enerji fiyatlarının belirleyici olmaya devam ettiğini söyledi.
Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 37’de tuttuğunu hatırlatan Hacısüleyman, enerji fiyatlarındaki gelişmelerin de işletmelerin maliyetlerini etkilediğini belirtti. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler ile İran-ABD arasındaki savaşın küresel ekonomiye etkilerinin sürdüğünü kaydeden Hacısüleyman, Brent petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve akaryakıt maliyetlerindeki artışın özellikle üretim ve lojistik giderleri üzerinde baskı oluşturduğunu dile getirdi. Belirsizliğin 2026 yılında iş dünyasının sık karşılaştığı kavramlardan biri haline geldiğini belirten Hacısüleyman, savaşlar, jeopolitik gelişmeler, enerji fiyatları, teknolojik değişim ve yapay zekâdaki dönüşümün işletmelerin kararlarını doğrudan etkilediğini söyledi.
Şirketlerin önümüzdeki iki yılı planlarken beş temel başlığı değerlendirmesi gerektiğini ifade eden Hacısüleyman, talep görecek ürünler, hedef pazarlar, üretim maliyetleri, finansmana erişim koşulları ve yatırımların geri dönüş sürelerinin dikkate alınması gerektiğini kaydetti.
Üretim yapan işletmelerin yeni ürün gruplarına yönelme ve çalışanlarını bu alanlarda geliştirme konularını değerlendirmesi gerektiğini belirten Hacısüleyman, yeni ürünlerin yeni maliyetler ve tedarik zincirleri anlamına geldiğini söyledi. Finansman ihtiyacının ve yatırımın geri dönüş süresinin de bu kararlarla birlikte hesaplanması gerektiğini ifade etti.
Küresel ticarette korumacılık arttı
Son dört yılda iş dünyasının önemli sorunlarından birinin finansmana erişim olduğunu belirten Hacısüleyman, bu konunun işletmelerin doğrudan kontrolünde olmadığını ifade etti. 2022’den bu yana küresel ekonomide önemli değişimler yaşandığını belirten Hacısüleyman, gümrük vergileri, korumacı politikalar ve dış ticaretteki zorlukların daha fazla gündeme geldiğini kaydetti.
Küreselleşme döneminde sınırların açılmasının konuşulduğunu, son yıllarda ise bunun tersine bir sürecin yaşandığını belirten Hacısüleyman, korumacı politikaların dünya ticaretinin işleyişini değiştirdiğini söyledi.
