Alpkan Koç
Türkiye’de okul kantinlerinde satılan ambalajlı gıdalar için uygulanan etiket ve onay sisteminde değişikliğe gidildi. Yeni düzenlemeyle beslenme skorları okul gıdası logosuna alternatif olarak kabul edilirken, üretici ve kantin işletmecilerini ilgilendiren bazı yükümlülükler için takvim de yeniden belirlendi.
Tarım ve Orman Bakanlığının hazırladığı Okul Gıdası Hakkında Tebliğ’de değişiklik yapılmasına ilişkin düzenleme, 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı.
Okul gıdası logosuna üç harfli alternatif
Yeni düzenleme, okul kantinlerinde satılan hazır ambalajlı gıdaların etiketlerinde önemli bir değişiklik getiriyor.
Buna göre mevcut okul gıdası logosunun yanı sıra Sağlık Bakanlığının belirlediği kriterlere uygun A, B veya C beslenme skoru da kullanılabilecek.
Beslenme skoru, ürünlerin enerji değeri, besin ögeleri, diğer bileşenleri ve üretim süreçleri dikkate alınarak hesaplanacak.
Gıdanın beslenme profilini gösteren değerlendirme, ambalaj üzerinde renk ve harflerle tüketiciye sunulacak.
Düzenleme, kriterleri karşılayan ürünler için okul gıdası logosuna alternatif bir etiketleme yolu oluşturuyor. Ancak ürünün A, B veya C skoruna sahip olması, diğer satış şartlarından muaf tutulacağı anlamına gelmiyor.
A, B veya C notu satış için yeterli olmayacak
Yeni sistemde ürünün beslenme skorunun yanında Sağlık Bakanlığının okul ortamında satışa uygunluk kriterleri de belirleyici olacak.
Bakanlık tarafından satışı uygun bulunmayan bir ürün, A, B veya C beslenme skoru taşısa bile düzenlemede öngörülen şartlar çerçevesinde okul kantinlerinde satılamayacak.
Aynı kural, okul gıdası onayı iptal edilen ürünler için de geçerli olacak.
Düzenleme yalnızca kantinlerle sınırlı değil. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel okulların bünyesindeki kafeterya, yemekhane, büfe ve çay ocağı gibi gıda işletmeleri de kapsamda bulunuyor.
Kritik tarih 13 Eylül 2027 oldu
Tebliğin dikkat çeken değişikliklerinden biri de uygulama takvimi. Daha önce 14 Eylül 2026 olarak belirlenen geçiş tarihi, ilgili hükümler bakımından 13 Eylül 2027’ye taşındı.
Yeni tarih, tebliğin 5’inci maddesindeki ikinci, üçüncü ve dokuzuncu fıkralar için geçerli olacak. Böylece belirli okul gıdası onayı, etiket ve satış hükümlerinin uygulanması için ek süre tanınmış oldu.
Ancak bu değişiklik, okul kantinlerindeki bütün gıda güvenliği ve hijyen kurallarının ertelendiği anlamına gelmiyor.
Değişiklik tebliği 10 Ekim’de yürürlüğe girerken, yalnızca geçici maddede açıkça belirtilen hükümler için 13 Eylül 2027 tarihi uygulanacak.
Üretimi durdurulan ürünün onayı iptal edilecek
Yeni düzenleme, gıda üreticileri ve ithalatçılarını ilgilendiren onay koşullarını da değiştiriyor. Okul gıdası onayı bulunan bir ürünün üretimine, ithalatına veya piyasaya arzına son verilmesi halinde söz konusu onay iptal edilecek.
Ayrıca onay sahibi gıda işletmesinin başka bir şirkete devredilmesi veya kapatılması durumunda da ürünün mevcut okul gıdası onayı sona erecek.
İşletme kayıt numarasının aynı kalması, bu durumda onayın devam etmesi için yeterli olmayacak. İthal ürünler için ise okul gıdası onay başvurusundaki yerinde denetime ilişkin belirli hüküm uygulanmayacak.
Gıda üreticilerinin etiketleri değişebilecek
Yeni düzenleme, özellikle okul kantinlerine ürün sağlayan hazır ambalajlı gıda üreticileri açısından önem taşıyor.
Üreticilerin, ürünlerinin beslenme skorunu Sağlık Bakanlığının kriterlerine göre değerlendirmesi ve etiketlerini yeni kurallara uygun biçimde düzenlemesi gerekecek.
Skorun ambalajın temel görüş alanında bulunması öngörülüyor. Böylece tüketicinin ürünü ilk gördüğü yüzeyde beslenme profiline ilişkin bilgiye ulaşması amaçlanıyor.
Beslenme skoru kriterlerini Sağlık Bakanlığı belirleyecek. Bu kriterler Tarım ve Orman Bakanlığı ile Millî Eğitim Bakanlığına iletilecek ve ilgili bakanlıkların internet sitelerinde yayımlanacak.
Yeni düzenleme, okul gıdası etiketlemesinde ikinci bir seçenek oluştururken, üreticilerin ve okul kantinlerinin hangi ürünleri satışa sunabileceği konusunda yeni bir uyum sürecini de beraberinde getiriyor.
