Alpkan Koç
Türkiye’de yapay zeka kullanımı hem bireyler hem de işletmeler arasında hızla yaygınlaşıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu‘nun (TÜİK) 2026 yılı “Yapay Zeka İstatistikleri“ne göre üretken yapay zeka kullanan bireylerin oranı geçen yılki yüzde 19,2 seviyesinden yüzde 37,6’ya yükseldi.
Benzer bir artış girişimlerde de görüldü. Herhangi bir yapay zeka teknolojisinden yararlanan girişimlerin oranı aynı dönemde yüzde 7,5’ten yüzde 14’e çıktı.
Gençlerde kullanım yüzde 65’e yaklaştı
Yaş grupları incelendiğinde yapay zekayı en yoğun kullanan kesim gençler oldu. Kullanım oranı 16-24 yaş grubunda yüzde 64,9’a ulaşırken, 25-34 yaş grubunda yüzde 55,7, 35-44 yaş grubunda ise yüzde 38,1 olarak kaydedildi. Kadınların yüzde 38,1’i, erkeklerin ise yüzde 37,2’si üretken yapay zeka kullandığını belirtti.
Eğitim seviyesi yükseldikçe kullanım artıyor
Yükseköğretim mezunlarında kullanım oranı yüzde 62,7 ile en yüksek seviyeye ulaşırken, lise veya mesleki lise mezunlarında yüzde 45,4, ilköğretim veya ortaokul mezunlarında yüzde 35,5 oldu. İlkokul mezunlarında ise bu oran yüzde 8,5’te kaldı.
Yapay zekadan yararlananların yüzde 86,4’ü teknolojiyi özel amaçlarla kullandığını bildirdi. Mesleki kullanım yüzde 37,3, örgün eğitim amacıyla kullanım ise yüzde 32,6 olarak ölçüldü.
Büyük şirketlerde oran yüzde 37’yi aştı
Yapay zekanın iş dünyasındaki yaygınlığı da şirketlerin büyüklüğüne göre değişiyor. Kullanım oranı 10-49 çalışanı bulunan girişimlerde yüzde 12,8, 50-249 çalışanı olanlarda yüzde 17 olurken, 250 ve üzeri çalışanı bulunan şirketlerde yüzde 37,1’e çıktı.
Sektörler arasında ise telekomünikasyon, programlama ve bilişim yüzde 63,7 ile ilk sırada yer aldı.
Bu alanı yüzde 57,1 ile yayımcılık, radyo-TV ve içerik faaliyetleri, yüzde 32,4 ile bilgisayar ve iletişim araçlarının onarımı izledi.
Şirketler yapay zekayı en çok satış için kullanıyor
Girişimlerin yapay zekadan yararlanma amaçlarında yüzde 51 ile pazarlama ve satış öne çıktı. Ar-Ge veya yenilik faaliyetlerinin payı yüzde 46,3, üretim veya hizmet süreçlerinin payı ise yüzde 43,4 oldu.
Kullanılan teknolojilerin edinilmesinde açık kaynaklı yazılımlar yüzde 67,8 ile ilk sırada yer alırken, girişimlerin yüzde 49,1’i kapalı kaynaklı yazılımlardan yararlandı. Yapay zeka sistemlerini harici sağlayıcılara geliştirenlerin oranı yüzde 46,5, kendi çalışanlarıyla geliştirenlerin oranı ise yüzde 32,1 olarak kaydedildi.
En büyük engel uzman eksikliği
Henüz yapay zeka kullanmayan girişimlerin yüzde 8,3’ü gelecekte bu teknolojiden yararlanmayı düşündüğünü belirtti. Ancak bu şirketlerin önünde çeşitli engeller bulunuyor.
Yapay zekaya geçişte en fazla dile getirilen sorun yüzde 72,3 ile uzmanlık eksikliği oldu. Bunu yüzde 66,4 ile olası zararlarda sorumluluğun kimde olacağına ilişkin hukuki belirsizlikler ve yüzde 65,4 ile veri koruma ve gizlilik endişeleri takip etti.
Öte yandan yapay zeka kullanan girişimlerin yüzde 16,6’sı cinsiyet, yaş, meslek, eğitim, adres, satın alma kayıtları veya yüz görüntüleri gibi bireylere ilişkin verileri bu teknolojiler aracılığıyla işlediğini bildirdi.
