Alpkan Koç
Türkiye İş Bankasının desteğiyle gerçekleştirilen çalışmalarda, ‘R/V TÜDAV-Maru’ araştırma gemisi, uzaktan kumandalı su altı araçları ve gelişmiş görüntüleme sistemleri kullanıldı.
TÜDAV Başkanı Prof. Dr. Bayram Öztürk, keşfin yalnızca Türkiye için değil, tüm Ege Denizi açısından önemli bir ilk olduğunu belirterek, “Bu alan büyük bir biyolojik çeşitliliğe ev sahipliği yapıyor. Ege Denizi’nde ne Türkiye ne de Yunanistan kıyılarında bu büyüklükte bir mercan ormanı daha önce keşfedilmişti” dedi.
Öztürk, kıyıdan yaklaşık 2 deniz mili açıkta başlayan mercan ormanının ilk belirlemelere göre 2 kilometreden uzun olduğunu, ancak uluslararası sulara ve 200-300 metre derinliklere kadar uzanma ihtimalinin bulunduğunu söyledi. Bölgede ayrıca su altı fay kırıkları ile su ve gaz çıkışlarının gözlendiğini ifade eden Öztürk, bu yapıların mercan oluşumları ve kalsiyum karbonat birikimleriyle ilişkisinin yeni araştırmalarla inceleneceğini kaydetti.
Çok sayıda canlının yaşam alanı
Keşfedilen mercanların, sert mercanlardan farklı olarak ‘gorgon’ olarak bilinen yumuşak mercan türlerinden oluştuğunu belirten Prof. Dr. Bayram Öztürk, “Bu büyüklükte ve kilometrelerce devam eden bir mercan ormanı Türkiye denizlerinde daha önce bilinmiyordu. Bu sadece Türkiye için değil, Ege Denizi açısından da ilk keşif niteliğinde” ifadelerini kullandı.
Mercan ormanının balıklar ve çok sayıda omurgasız canlı için yaşam alanı oluşturduğunu vurgulayan Öztürk, bölgenin gelecekte koruma altına alınması gerektiğini belirterek, “Öncelikle mercan ormanının sınırlarını, derinliğini ve yayılım alanını tam olarak belirlememiz gerekiyor. Ayrıntılı çalışmalar sonunda yeni türlerle de karşılaşabiliriz” diye konuştu.
98 metreye kadar inildi
Araştırmada görev alan İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi Deniz ve İçsu Kaynakları Yönetimi Bölümü Deniz Biyolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Onur Gönülal ise uzaktan kumandalı su altı araçlarıyla 98 metre derinliğe kadar ulaştıklarını belirterek, “Türkiye’nin en derin mercan kayıtları arasında yer alabilecek görüntüler elde ettik. Bu veriler, mercan topluluklarının yapısını, biyolojik çeşitliliğini ve yayılım alanını ortaya koyacak” dedi.
Bilim ekibi, eylül ve ekim aylarında daha derin bölgelerde araştırmalarını sürdürecek. İlk gözlemlere göre mercan topluluklarında iklim değişikliğine işaret eden doku kaybı veya ölüm belirtisine rastlanmaması ise araştırmacılar tarafından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
