Alpkan Koç
Nurdoğan A. ERGÜN
Bölge esnafı, son iki haftada müşterilerinin %30’unu kaybetti. Laleli piyasasının tarihinin en zorlu süreçlerinden birini geçirdiğini söyleyen Laleli Sanayici ve İş İnsanları Derneği (LASİAD) Başkanı Gıyasettin Eyyüpkoca, Rusya-Ukrayna savaşına Orta Doğu’daki çatışmaların da eklenmesiyle bölgedeki iş yerlerinin %25-30’unun daha kepenk indirdiğini açıkladı.
“Savaşın uzaması maliyeti artıracak”
Bölgedeki otellerin doluluk oranının %25’lere kadar gerilediğini anlatan Eyyüpkoca, “Laleli’de, Beyazıt’ta, Osmanbey’de, Merter’de in cin top oynuyor. Normalde bayram ile Nevruz birleşiyordu. Yani o da sıkıntılı. İki hafta önce burada Texhibition Fuarı vardı. %20 ile %25 oranında kayıp vardı. Bunların hepsi direkt yansıyor” diye konuştu. Eyyüpkoca, bölgeye gelen müşterilerin %25-30’unun Orta Doğulu olduğuna dikkat çekerek, “Ama tamamen bitti.
Artık Polonya, Romanya, Moldova, Macaristan gibi Orta Avrupa ülkelerinin desteğiyle ayakta durmaya çalışıyoruz. Ukrayna’ya sınır ülkelerden bölgemize dönük bir hareket var” dedi. Bölge esnafının zaten maliyet yükü altında ezildiğini söyleyen Eyyüpkoca, “Şimdi bir de savaş eklendi” diyerek, savaşın uzaması durumunda bunun maliyetlere yansıyacağına dikkat çekti.
“2.5 milyar doları bulursak iyi hissedeceğiz”
Eyyüpkoca, 2025’i 2,8 milyar dolar resmi ihracat rakamıyla kapatan bölgede, bu yıl düşüş olacağını söyleyerek, “Bu sene 2,5 milyar doları bulabilirsek kendimizi çok iyi hissedeceğiz” dedi. Düşüşün fuarlardaki %20-25’lik iptallerle de kendini gösterdiğini dile getiren Eyyüpkoca, bayramında sönük geçtiğini belirtti. Eyyüpkoca, Laleli esnafı ve ihracatçısının, ayakta kalabilmek için acil maliyet iyileştirmesi ve bölgesel teşvik beklediğini kaydederken, bölgedeki istihdam kaybını yaklaşık 10 bin kişi olduğunu kaydetti.
Dolar kurunun sabit kalmasına rağmen enflasyon ve maliyetlerin artmasının, ihracatçının rekabet gücünü kırdığını söyleyen Eyyüpkoca, şöyle devam etti: “Petrol fiyatlarındaki her bir dolarlık artış maliyetlerimize direkt yansıyor. 5 ve 6. bölge teşviklerinin kapsamı genişletilmeli. Eğer üretim bölgelerindeki teşvikler artırılırsa, %50’lik maliyet farkını %25’e düşürebiliriz. Kalan farkı da biz kârlarımızdan feragat ederek sübvanse edebiliriz.”
“Fırsat gelirse de uzun vadeli olmaz”
ABD-İran savaşının nedeniyle tedarik zincirindeki kopmalara da değinen Gıyasettin Eyyüpkoca, “Lojistik ve ulaşım zorlukları nedeniyle Uzak Doğu’ya gidiş-gelişlerde yaşanan sıkıntı, yakınlığımızdan ötürü bizim için avantaj olabilir. Belki bir süre beklediğimiz rakamları da yakalarız ama bu uzun vadeli olmaz. Çünkü sıkıntılarımızın topyekun çözülmesi lazım” dedi.
