Alpkan Koç
Google’ın arama sonuçlarında yapay zeka tarafından hazırlanan özetleri doğrudan kullanıcılara sunan AI Overviews ve AI Mode özellikleri Fransa’da tartışmaya yol açtı. Yaklaşık 300 gazeteyi temsil eden Genel Bilgi Basını İttifakı (APIG), yeni uygulamaların yayıncılarla yeterli müzakere yapılmadan devreye alındığını belirterek Fransa Rekabet Kurumu’na başvurdu.
APIG, 11 Ağustos 2026’da yaptığı açıklamada Google’ın AI Overviews ve AI Mode özelliklerini Fransa’da kullanıma sunma biçimine itiraz etti.
Kuruluş, Rekabet Kurumu’ndan Google’ın Temmuz 2022’de verdiği ve 2027 yılına kadar geçerli olan iyi niyetli müzakere, şeffaflık ve ayrımcılık yapmama taahhütlerine uymasının sağlanmasını istedi.
Yayıncılar iki seçenekle karşı karşıya kaldı
APIG’e göre Google, yapay zeka özelliklerini devreye almadan önce basın kuruluşlarıyla yeterli bir müzakere süreci yürütmedi.
Yayıncıların mevcut lisans sözleşmelerinde yapılan değişiklikleri kabul etmek veya içeriklerinin AI Overviews tarafından kullanılmasını teknik olarak engellemek arasında bırakıldığı öne sürüldü.
Ancak ikinci seçeneğin tercih edilmesi halinde haber kuruluşlarının Google arama sonuçlarındaki görünürlüğünün azalabileceği ve bunun da sitelerin ziyaretçi trafiğini olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
APIG Başkanı Marc Feuillée, basın kuruluşlarının yapay zeka alanındaki yeniliklerin önüne geçmek istemediğini vurguladı. Yayıncıların talebinin, haber içeriklerinden yaratılan ekonomik değerin paylaşılması ve bu içeriklerin kullanımının yasalar doğrultusunda ücretlendirilmesi olduğunu belirtti.
Google daha önce 500 milyon euro ceza aldı
Fransa, 2019 yılında Avrupa Birliği’nin komşu haklara ilişkin düzenlemesini ulusal mevzuatına aktaran ilk AB ülkesi olmuştu. Düzenleme kapsamında basın kuruluşlarının içeriklerinin kullanılması için izin alınması ve yayıncılara ödeme yapılması öngörülüyor.
Google ile Fransız basını arasındaki anlaşmazlık ise yeni değil. Fransa Rekabet Kurumu, Nisan 2020’de Google hakkında karar alırken şirket Temmuz 2021’de müzakere yükümlülüklerine uymadığı gerekçesiyle 500 milyon euro para cezasına çarptırılmıştı.
Google’ın 2022 yılında verdiği ve APIG’in son başvurusunda gündeme getirdiği taahhütler de bu sürecin ardından gelmişti.
Yapay zeka özetleri trafiği düşürüyor mu?
Fransız basınının en önemli endişelerinden biri de AI Overviews’ın haber sitelerinin ziyaretçi sayılarına etkisi.
Google’ın sistemi, bazı aramalarda farklı internet sitelerindeki bilgileri yapay zeka aracılığıyla özetleyerek doğrudan arama sonuçlarının üst bölümünde gösteriyor. Böylece kullanıcılar aradıkları bilgiye ilgili internet sitesini ziyaret etmeden ulaşabiliyor.
APIG tarafından aktarılan Arcom değerlendirmesine göre, AI Overviews’ın kullanıldığı Avrupa pazarlarında yayıncıların internet trafiğinde yüzde 33 ila yüzde 38 arasında kayıp yaşanabileceği tahmin ediliyor.
ABD’de 64 yayın sitesi üzerinde Define Media Group tarafından yapılan çalışmada ise AI Overviews’ın etkisiyle trafikte yüzde 42’lik düşüş tespit edildi.
Fransız yayıncıların başvurusu, yapay zeka şirketleri ile haber kuruluşları arasında içeriklerin kullanımı, telif ve gelir paylaşımı konusunda süren tartışmada yeni bir aşama olarak değerlendiriliyor.
