Alpkan Koç
Kayan, dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz akışının önemli bir bölümünün geçtiği bu hatta yaşanan her kırılmanın, enerji maliyetlerinden navluna, sigortadan tedarik sürelerine kadar küresel ticaret zincirini doğrudan etkilediğini belirtti. Kayan, ticari dengelerin değiştiğini, kartların yeniden karıldığını ve bu süreçte yeni rota arayışlarının hızlandığını ifade etti.
“Hürmüz artık yalnızca petrol fiyatlarının konusu değil”
Kayan, Hürmüz’de yaşanan gelişmelerin yalnızca enerji fiyatlarıyla sınırlı değerlendirilemeyeceğini vurgulayarak, burada asıl konuşulması gereken başlığın enerji güvenliği ile lojistik güvenliğinin aynı anda sarsılması olduğunu söyledi. İran’ın “hasmane olmayan” gemilerin koordinasyonla geçişine izin verileceğine ilişkin açıklamasının bile küresel taşımacılık açısından yeni bir belirsizlik katmanı oluşturduğunu belirten Kayan, bunun uluslararası sevkiyat planlamasında ezberleri bozduğunu kaydetti.
Kayan, Suudi Arabistan’ın batı kıyısındaki Yenbu Limanı üzerinden petrol sevkiyatını artırmasının yeni rota arayışlarının en somut örneklerinden biri olduğunu söyledi. Saudi Aramco’nun Doğu-Batı boru hattı üzerinden Kızıldeniz çıkışını daha yoğun kullanmaya başladığına dikkat çeken Kayan, buna rağmen bu tür alternatiflerin Hürmüz Boğazı’nın taşıdığı stratejik yükü bütünüyle ikame etmeye yetmeyeceğini belirtti.
Kayan, bugün dünyada alternatiflerin devreye girdiğini ancak mevcut sistemin hâlâ büyük ölçüde Hürmüz güvenliğine bağlı olduğunu, bu nedenle krizin sadece geçici bir sevkiyat problemi değil, küresel enerji mimarisini ilgilendiren yapısal bir kırılma anlamı taşıdığını ifade etti.
“Mersin Türkiye’nin lojistik gücünü yansıtıyor”
Kayan, bütün bu küresel tablonun Mersin açısından da dikkatle okunması gerektiğini belirterek, kentin artık yalnızca bir liman şehri olarak değil, Türkiye’nin lojistik kapasitesini sahaya yansıtan en önemli merkezlerden biri olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Mersin’in limanı, serbest bölgesi, dış ticaret tecrübesi, depolama kabiliyeti, gümrük altyapısı, karayolu ve demiryolu bağlantılarıyla Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki en güçlü lojistik üslerinden biri olduğunu kaydeden Kayan, yeni rota arayışlarının hızlandığı bir dönemde bu kapasitenin çok daha kıymetli hale geldiğini ifade etti.
Kayan, Çukurova Uluslararası Havalimanı’nın da bu tabloda yalnızca bir ulaşım yatırımı olarak değil, Mersin’in lojistik kabiliyetini büyütecek stratejik bir unsur olarak görülmesi gerektiğini söyledi. Hava kargo bağlantısı güçlü, liman entegrasyonu yüksek ve dış pazarlara erişim süresi kısalmış bir Mersin’in yatırımcı, üretici ve ihracatçı açısından çok daha cazip hale geleceğini belirten Kayan, demiryolu bağlantılarının güçlenmesinin de Mersin’in liman gücünü hinterlandı ile daha sağlam biçimde birleştireceğini kaydetti.
