Alpkan Koç
Küresel piyasalarda soya fasulyesi fiyatları, rekor üretim beklentisi ve ABD’de hasadın hız kazanmasıyla ekim ayında yüzde 4,5 geriledi. Böylece kile başına fiyatlar, Aralık 2025’ten bu yana en sert aylık düşüşünü kaydederek 12,34 dolara indi.
Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı‘nda yaşanan tedarik sorunlarının gübre arzına ilişkin endişeleri artırması, tarım emtiasını yıl boyunca etkileyen gelişmeler arasında yer aldı. Bu süreçte soya fasulyesi, ekimdeki kaybına rağmen yıl genelinde yüzde 14’ün üzerinde değer kazandı.
Üç aylık yükselişin ardından yön değişti
Yıla artışla başlayan soya fasulyesinin kile başına fiyatı, ocakta yüzde 1,6, şubatta yüzde 10, martta yüzde 0,02 ve nisanda yüzde 2,1 yükseldi. Mayısta yüzde 0,7, haziranda ise yüzde 3,6 gerileme görüldü.
Temmuzda yüzde 3,8, ağustosta yüzde 8,5 ve eylülde yüzde 0,4 artan fiyatlar, 13,35 dolarla Aralık 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
ABD’de rekor üretim beklentisi fiyatları baskıladı
Asya piyasaları analisti Sadi Kaymaz, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, ABD’deki hasadın normalden hızlı ilerlediğine dikkat çekti.
Kaymaz, “ABD’de bu yıl soya fasulyesi rekoltesinin rekor kırması bekleniyor. Ülkede soya fasulyesi hasadı da normalden hızlı gerçekleşti. ABD’de hasadın yüzde 88’i tamamlandı. Ülkede ekilen ürünün hasat edilme oranının 5 yıllık ortalaması yüzde 84 seviyesinde.” dedi.
Kısa sürede piyasaya yüksek miktarda ürün sunulmasının fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Kaymaz, ABD’nin kış dönemine yüksek stoklarla girdiğini söyledi.
Çin’in ABD’den alımlarını sürdürdüğünü ancak ithalat hızının yavaşladığını aktaran analist, ilerleyen dönemde bu ülkeden daha fazla soya fasulyesi satın alınmasının beklendiğini ifade etti.
Brezilya’nın fiyat avantajı rekabeti artırdı
Kaymaz, ekim ayında Brezilya realinin dolar karşısında değer kaybetmesinin bu ülkeden ihraç edilen soya fasulyesini daha ucuz hale getirdiğini belirtti.
ABD’deki yüksek navlun maliyetlerinin de Brezilya ürünlerinin rekabet gücünü artırdığını kaydeden Kaymaz, söz konusu gelişmelerin küresel fiyatlardaki düşüşte etkili olduğunu bildirdi.
